spinoza
de mokum musical | educatie
“The more you struggle to live, the less you live.”
– Spinoza –
Wat leuk dat jullie binnenkort de voorstelling SPINOZA – de Mokum Musical gaan bezoeken! Deze voorstelling speelt in het prachtige Amsterdamse Bostheater, waar natuur, theater, muziek en dans samenkomen.
Op deze pagina vind je opdrachten en achtergrondinformatie om je goed voor te bereiden op het bezoek én om na afloop verder na te denken over wat je hebt gezien.
Wie zijn NITE en Club Guy & Roni?
NITE en Club Guy & Roni zijn gevestigd in Groningen. Zij maken interdisciplinair theater. Dat betekent dat er altijd meerdere kunstdisciplines in de voorstelling voorkomen zoals dans, theater en muziek, maar ook disciplines als mode en licht-ontwerp. Voor deze voorstelling werken zij samen met HIIIT en Het Muziek, twee muziekgroepen die live muziek componeren en spelen op een verrassende en experimentele manier. Muziek speelt een grote rol in deze voorstelling.
Aan de slag met de thematiek
I. De schrijvers
Bij NITE en Club Guy & Roni maken en spelen we altijd nieuwe voorstellingen. We gebruiken dus geen oude toneelteksten van bekende schrijvers als Shakespeare of Tsjechov. Dit doen we omdat we geloven dat de wereld van nu, verhalen nodig heeft van deze tijd. Toch is deze voorstelling wel gebaseerd op het verhaal van de familie Spinoza in de 17e eeuw. Spinoza was zoon van Portugeesjoodse migranten. Zijn ouders vluchtten eind 16e eeuw naar de Nederlandse republiek om te ontkomen aan religieuze vervolging. Spinoza groeide op in de Portugese Joodse gemeenschap in Amsterdam, maar werd later uit deze gemeenschap verbannen. Spinoza bleef zoeken naar zijn plek op deze wereld. De makers vinden dit verhaal vandaag de dag nog steeds relevant.
Bespreek in de klas: Waarom is dat zo denk je?
Bekijk deze video over Spinoza.
Bespreek in de klas: Na het zien van dit filmpje. Welke elementen over het leven van Spinoza zijn - naast zijn migratieachtergrond - vandaag de dag nog steeds relevant in onze maatschappij?
Opdracht 1.1 – Stellingen
Bespreek in de klas de volgende stellingen. Ga staan als je het ermee eens bent, blijf zitten als je het er niet mee eens bent.
Vrijheid betekent dat je altijd zelf mag kiezen wat je doet
Regels beperken je vrijheid
Je moet soms tegen de regels ingaan om vrij te zijn
Vrijheid is voor iedereen hetzelfde
Je kunt pas vrij zijn als je jezelf begrijpt
Terugkoppeling naar de voorstelling: In de voorstelling gaan de personages Bento, Rebecca en Miriam allemaal anders om met vrijheid.
“Echte vrijheid is begrijpen waarom je doet wat je doet.” - Spinoza
“Echte vrijheid is begrijpen waarom je doet wat je doet.” - Spinoza
Opdracht 1.2 – Schrijfopdracht
Beantwoord de vragen hieronder individueel:
Kun je een moment bedenken waarop jij je echt vrij voelde?
Wat voor weer was het die dag?
Wat had je aan?
Was je alleen of met iemand?
Is vrijheid vanzelfsprekend? Denk je er wel eens bewust over na?
Wanneer voel jij geen vrijheid?
Is vrijheid een gevoel of een manier van leven?
II. kostuum en personages
Interdisciplinair werken betekent dat alle onderdelen van een voorstelling (zoals kostuums, muziek en beweging) samen één verhaal vertellen. De kostuums helpen dus ook om het verhaal en de verschillen tussen personages duidelijk te maken. De kostuums zijn ontworpen door Benji Nijenhuis. Voor Spinoza moest hij rekening houden met verschillende dingen:
De voorstelling speelt zich buiten af.
Het decor is groot.
Het verhaal speelt in de 17e eeuw, maar moet ook herkenbaar zijn voor nu.
Hieronder zie je het kostuum van Madame X. Wat denk je dat Madame X haar ‘rol’ is in het verhaal?
III. Regie & personages
In het filmpje met de acteurs zagen we dat de 3 personages Bento, Rebecca en Miriam allemaal op een andere manier met de huidige situatie omgaan.
Bento → denkt radicaal en buiten de regels
Rebecca → houdt vast aan traditie
Miriam → zoekt een middenweg
Opdracht: Werk in groepjes van 3 (evt. met een 4e persoon als regisseur) Maak een scene waarin Bento, Rebecca en Miriam samen een klassenuitje organiseren. Verdeel de rollen.
Bespreek jullie ideeën (10 minuten)
Wie stelt welk uitje voor? Willen ze bijvoorbeeld een groot feest, naar het buitenland of picknicken naast school?
Waarover krijgen ze een discussie?
Zijn docenten welkom? Mogen leerlingen van andere klassen aansluiten?
Maak een scene waarin we de ‘vergadering’ over het klassenuitje.
Blijf in je rol tijdens de presentatie. Aan het eind van de presentatie raadt de rest van de klas wie welke rol had.
IV. Muziek (HIIIT & Het Muziek)
Muziek speelt een grote rol in deze voorstelling. In een musical vertelt muziek vaak het verhaal, maar in een interdisciplinaire voorstelling werkt muziek samen met dans en spel.
Je hoort een instrument uit de voorstelling.
Welk instrument denk je dat het is?
Waarom past dit instrument bij het verhaal?
V. Beweging
Dans is een belangrijk onderdeel van de voorstelling.
Bekijk de dansvideo (via je docent) en leer het dansje met je groepje.
Wil je het delen? Dat kan! Gebruik de hashtag #spinoza
Na de voorstelling
Bespreek samen:
Welk moment uit de voorstelling is je het meest bijgebleven? Kun je toelichten waarom?
Is dit een verhaal dat we vandaag nog moeten vertellen?
Wie was Madame X volgens jou? Wat was haar rol of beroep?
Hoe zag je verschillen in cultuur terug in de kostuums?
Welk personage sprak jou het meest aan en waarom?
meet the cast
-
![]()
Olaf Ait Tami
Bento Spinoza
-
![]()
Sarah Janneh
Rebecca Spinoza
-
![]()
Nimuë Walraven
Miriam Spinoza
-
![]()
Malou Gorter
Madame X
-
![]()
Karima El Fillali
Hannah Spinoza
-
![]()
Joes Brauers
Simon de Vries
-
![]()
Adam Kissequel
Rabbijn Aboab
Eduard -
![]()
Adam Peterson
Samuel de Casseres
-
![]()
Bien De Moor
Rabijn Monteira
Cora -
![]()
Jésula Toussaint Visser
Aspasia
-
![]()
Camilo Chapela
Willem van Oranje
Tomás Solano Y Robles
Nachtwaker -
![Jade Gourdon]()
Jade Gourdon
Johan De Witt
Ensemble -
![]()
Alex Ripoll
Cornelis De Witt
Ensemble -
![]()
Michele Tucci
Ensemble
-
![]()
Zijneb Hassinini
Ensemble
-
![]()
Lucio Volcov
Ensemble
Regisseur: Guy Weizman | choreograaf: Roni Haver | tekst: Rik van den Bos, Marieke van Veen, Lev Avitan | cast/performers: Adam Kissequel, Adam Peterson, Alex Ripoll, Bien De Moor, Camilo Chapela, Jade Gourdon, Jésula Toussaint Visser, Joes Brauers, Karima El Fillali, Lucio Volcov, Malou Gorter, Michele Tucci, Nimuë Walraven, Olaf Ait Tami, Sarah Janneh, Zijneb Hassinini | muzikanten: Karima El Fillali (zang), Niels Meliefste (slagwerk), Noa Eyl (viool), Giordano Mor (trombone), Zofia Sofinka Imiela (toetsen), Angelo Ursini (klarinet/saxofoon) | muziek: David Dramm, Pink Oculus | muziekteksten: Guy Weizman | decor: Ascon de Nijs | kostuums: Benji Nijenhuis | licht: Maarten van Rossem | geluidsontwerp: Peter Zwart en Sander van der Werff | dramaturgie: Friederike Schubert | muzikala dramaturgie: David Dramm | regie assistent: Ludy Golstein
Educatie: Sietske Klein Schaar (contact)
Marketing: Hilrieke Mansholt (contact)
PR: Janine Fluyt (contact)
Spinoza – De Mokum Musical is een productie van NITE, Club Guy & Roni, HIIIT en Het Muziek, en komt tot stand met steun van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, het Blockbuster Fonds, de Gemeente Groningen, de Provincie Groningen, en wordt ondersteund door Internationaal Theater Amsterdam als alliantie-partner van het Amsterdamse Bostheater.
Design: Halie
CREDITS
CREDITS
OVER HET AMSTERDAMSE BOSTHEATER
Het Amsterdamse Bostheater is een openluchttheater in het Amsterdamse Bos. Het is een van de grootste theaterpodia van Nederland waar je in de zomer kunt genieten van talloze theatervoorstellingen, concerten, films, jeugdvoorstellingen en het theaterfestival Bosfest. Ook wordt er elke seizoen een grote theatervoorstelling van een gerenommeerd Nederlands theatergezelschap gespeeld in het prachtige decor van het Amsterdamse Bos zoals Out Of Office Productions, De Warme Winkel, Theater Oostpool, Internationaal theater Amsterdam, Orkater, NITE en vele anderen. Je ziet de zon ondergaan tijdens de voorstelling en de laatste scène wordt steevast onder de sterrenhemel gespeeld.
